Η πορεία της Εύβοιας μέσα στους αιώνες ξεδιπλώνεται μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα που άλλαξαν τα δεδομένα της τοπικής ιστορίας. Οι έρευνες δεκαετιών έχουν αποκαλύψει εμβληματικούς οικισμούς, νεκροταφεία και ιερά, προσφέροντας απαντήσεις για τη ζωή στην αρχαιότητα
Στο Λευκαντί, ο αρχαιολογικός χάρτης επανασχεδιάστηκε με την ανακάλυψη στο Ηρώο της Τούμπας. Πρόκειται για ένα θηριώδες αψιδωτό οικοδόμημα του 10ου αιώνα π.Χ., εντός του οποίου βρέθηκαν ταφές αλόγων και ντόπιων πολεμιστών.
Λίγα χιλιόμετρα μακριά, η Ερέτρια μαρτυρά συνεχή ανθρώπινη δραστηριότητα από την 4η χιλιετία π.Χ., με τον ναό του Δαφνηφόρου Απόλλωνα και τα εκτεταμένα αρχαία νεκροταφεία να κυριαρχούν στον χώρο.
Εξίσου καθοριστική ήταν η πρόσφατη αποκάλυψη στην Αμάρυνθο. Εκεί, εντοπίστηκε ο επιβλητικός ναός της Αμαρυσίας Αρτέμιδος, κτισμένος τον 7ο αιώνα π.Χ. με μήκος που αγγίζει τα 34 μέτρα, λύνοντας οριστικά έναν από τους μεγαλύτερους γρίφους των τοπικών ερευνών που διήρκεσαν χρόνια.
Παράλληλα, προς την περιοχή της Χαλκίδας, ο τεράστιος πρωτοελλαδικός οικισμός της Μάνικας δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα για την πυκνή κατοίκηση και την οργάνωση των πρώιμων κοινωνιών κατά την περίοδο 2500–2000 π.Χ., με τα εκτεταμένα νεκροταφεία να μαρτυρούν τον πλούτο της εποχής.
Το μυστήριο κορυφώνεται στη νοτιοανατολική Εύβοια, όπου τα Δρακόσπιτα της Όχης και των Στύρων, χτισμένα από τεράστιους ογκόλιθους, στέκουν αγέρωχα σε μεγάλο υψόμετρο. Η αρχιτεκτονική τους ταυτότητα παραμένει αντικείμενο μελέτης. Την ίδια στιγμή, το βόρειο τμήμα του νησιού προσθέτει τις δικές του ψηφίδες.
Τα ρωμαϊκά λουτρά στην Αιδηψό, ο μνημειακός Ταύρος των Ωρεών που συνδέεται με τον Δημήτριο Πολιορκητή, αλλά και ο τόπος της σπουδαίας ναυμαχίας στο Αρτεμίσιο, με τον διάσημο χάλκινο Ποσειδώνα, συνθέτουν τον αρχαιολογικό πλούτο. Ο αρχαϊκός περίβολος στην Κήρινθο ολοκληρώνει τον ιστορικό χάρτη του νησιού.
