Την παραμονή των Θεοφανείων η νηστεία που τηρούμε είναι αλάδωτη, ενώ δεν τρώμε ούτε ψάρι. Η μόνη περίπτωση να αρτηθούμε το λάδι είναι εάν πέσει Σάββατο ή Κυριακή.
Κάποιοι λανθαμένα πιστεύουν ότι την παραμονή των Θεοφανείων η νηστεία που τηρούμε αποσκοπεί στο να πιούμε τον Μεγάλο Αγιασμό την 6η Ιανουαρίου. Μάλιστα, επίσης λανθασμένα, συχνά συγχέεται ο Αγιασμός με τη Θεία Κοινωνία.
Η νηστεία γίνετε για την εορτή των Θεοφανείων, Προετοιμαζόμαστε δηλαδή για να γιορτάζουμε τα Άγια Θεοφάνεια, και αυτό συμβαίνει για τον εξής λόγο.
Κατά την αρχαία Εκκλησία οι εορτές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων ήταν μια, αυτή των Επιφανείων και πριν από αυτήν προηγούνταν νηστεία.
Οι Άγιοι Πατέρες χώρισαν τις δύο αυτές γιορτές και όρισαν τα Χριστούγεννα να εορτάζονται στις 25 Δεκεμβρίου και τα Θεοφάνεια στις 6 Ιανουαρίου.
Έτσι μετά το χωρισμό τους, η νηστεία που προηγείται τελειώνει τα Χριστούγεννα.
Γι΄αυτό το λόγο, η Εκκλησία όρισε να νηστεύουμε μόνο τη παραμονή των Θεοφανείων (ως κατάλοιπο της νηστείας των Χριστουγέννων) και όχι περισσότερες ημέρες, καθότι βρισκόμαστε στην εορταστική περίοδο του αγίου Δωδεκαημέρου.
